N.Sezgin
ÖZAYTEKİN
MEMYED Yönetim Kurulu Başkanı
“MESLEK, MESLEKİ YETERLİLİK - OKUL SERVİS
SÜRÜCÜLERİ ve REHBER PERSONEL ”
Yazılarında
Meslek ve Mesleki Yeterlilik Edinmenin öneminden bahsetmekteyim. Daha
önceleri müteaddit defalar vurguladığım gibi bu sosyal ve ekonomik
yapımız için yaşamsal bir önem arz etmektedir.
Toplum içerisinde, üretilen her türlü hizmet ve ürün kesinlikle meslek
sahibi kişiler tarafından ortaya getirilmelidir. Aksi halde verimlilikten,
etkinlikten, kaliteden bahsetmek mümkün olamayacağı gibi, üretilen
şeylerin faydasından bahsetmekte söz konusu olamayacaktır.
Bu yazımda hepimizi, yakından ilgilendiren bir mesleklerden ve mesleki
yeterliliklerden bahsedeceğim.
Okul Servis Sürücüleri ve Rehber Personel (Rehber personele genellikle
hanım oldukları için Servis Ablası da denmektedir.)
Göz bebeklerimizi, canlarımızdan çok sevdiğimiz yavrularımızı okula
gidip gelirken teslim ettiğimiz okul servislerinden sorumlu kişiler.
Bu kişiler, yavrularımızla eğitim dönemi süresince hiçte azımsanamayacak
bir zaman süresinde beraber olmaktadırlar. Bu kişilerin bu süre içersindeki
davranışları, uygulamaları bir başka ifade ile yavrularımızın eğitim
sürecinin bir parçasıdır. Okuldaki öğretmenler, arkadaşlar kadar bu
personelde yavrularımızı etkilemekte ve örnek olmaktadır. Aynı zamanda
yavrularımız bu insanlara emanettir. Okula ve evlere kazasız belasız
yavrularımız, göz bebeklerimizi ulaştırdıklarında, onları birbirleri
ile olan ilişkilerinden, yoldaki olumsuz şartlardan, olağan üstü acil
durumlardan etkilenmeden, zarar görmeden getirip – götürmeleri en
çok istediğimiz ve her gün aynı heyecan ve tedirginlikle beklediğimiz
şeydir.
O halde bu personel alelade insanlar olamaz, alelade sürücü ehliyeti
sahibi olamaz. Bunların konu ile ilgili olarak eğitilmeleri ve icra
edecekleri mesleklerin yeterliliğine sahip olmaları gerekmektedir.
Konu Kamu Otoritesi tarafından da önemsenmiş ( çok yeterli olmasa
da ) Ulaştırma Bakanlığı tarafından OKUL SERVİS ARAÇLARI HİZMET YÖNETMELİĞİ
adıyla 28.08.2007 tarih 26627 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak
uyulması gerekli kurallar olarak hayata geçirilmiştir.
Bu Yönetmeliğin amacı; zorunlu eğitim kapsamındaki okul öncesi ve
diğer öğrenci taşıma hizmetlerini düzenli ve güvenli hale getirmek,
bu amaçla taşıma yapacak gerçek ve tüzel kişilerin yeterlilik ve çalışma
şartlarını belirlemek, bu Yönetmeliğin gerekli kıldığı denetim hizmetlerini
yapmak olarak belirtilmiştir. Bu yönetmelikte, sürücülerin "Yurtiçi
Yolcu Taşımacılığı Sürücü Mesleki Yeterlilik Belgesi" ne sahip olmaları,
mesleki yeterlilikleri ile ilgili olarak yeterli görülmüş, rehber
personel içinse herhangi bir husus zikredilmemiştir. Yolcu Taşıma
ile ilgili Sürücü Mesleki Yeterlilik belgesi , sahibi olmak bir bakıma
hiç yoktan iyi olsa da kesinlikle yeterli değildir. Bu kişilere daha
farklı eğitimler uygulanarak, yaptıkları işin hakkını vermeleri ve
yeterliliğini hak etmeleri gerekmektedir.
Eğitim ve öğretim gören çocuklarımızın servis araçları ile okula gidip
gelmeleri, Okul Servis Aracı Sürücüsünü ve rehber personeli bir anlamda
eğitim programının ve göz bebeğimiz çocuklarımızı içine aldığımız
güvenlik halkasını oluşturan “Güvenlik Takımı” nın parçası yapar.
Okul çocuklarının güvenli, düzenli ve ekonomik olarak belli bir program
dahilinde okullarına gidip gelmeleri için sürücülerin ve rehber personelin
mesleki yeterlilik sahibi olmasını ve standart bir servis operasyonu
uygulanmasını gerektirir. Binlerce servis aracının trafikte olduğu
düşünülürse, işin önemi anlaşılacaktır.
Bir okul servis araç sürücüsü rehber personelin bu mesleği icra ederken
oynadığı rolü, taşınan öğrencilere, okul sistemine ve trafikteki diğer
araç ve aynı konumdakilere karşı sorumluluklarını anlaması gerekmektedir.
Bu kişilere verilecek Mesleki Yeterlilik Eğitimleriyle , öğrenci olan
yolcuların nasıl düzenlenip, yönetileceği hakkında rehber olunmalıdır.
Öğrencilerin yönetimi ile ilgili kurallar, okul idarelerinin kabul
ettiği politikalar çerçevesinde uygulanır. Disiplinle ilgili bir çok
husus okul tarafından yazılı olarak düzenlenerek ilgililere bildirilir.
Okul çocukları arasındaki disiplinden esas itibariyle okul müdürleri
sorumludur. Çocukların hayatlarında; ebeveynleri, aileleri, öğretmenleri,
okul rehberleri, arkadaşları önemli roller oynarlar. Ancak servis
sürücüleri ve rehber personel onların evleri dışında ilk temas kurdukları
kişilerdir. Günün geri kalan kısmında servis sürücüleri ve rehber
personelin fikirleri, görüşleri, davranışları öğrenciler üzerlerinde
etkin rol oynar. Aracın kaptanı ve yardımcı personeli olarak öğrencilerle
profesyonel manada mesafeli ilişkiler kurulmalı, araç içindeki davranışlar
kontrol altına alabilmelidir. Okul içersindeki davranış kurallarının,
araç içersinde de geçerli olması nedeni ile okul dönemi süresince
yapılacak bu ev-okul-ev seyahatlerinin, okul eğitimlerinin eki, uzantısı
olarak kabul edilmesi kaçınılmazdır. Roller ve Sorumluluklar konusunda
verilecek eğitimlerle; Okul Servis Araç Sürücüsü ve Rehber Personelinden
işe başlamadan önce yerine getirmesi gereken ilgili yasa, yönetmelik
ve kurallara göre yükümlülükler, işe başlamadan önce yerine getirmesi
tavsiye edilen yükümlülükler, araçlarda bulunması gereken özellikler
ve uyulması gereken şartlar, taşıma Yapanın yükümlülükleri, uyulması
gereken davranış kuralları işlenmelidir. trafik güvenliği, ilk yardım,
okul servis araçları hizmet yönetmeliği, karayolları trafik yönetmeliğinin
ilgili hususlarına göre sürücülerin uyacağı kurallar da gözden geçirilerek
içselleşmesi sağlanmalıdır.
Okul Servis Araçları Sürücüleri ve Rehber personel her zaman olağan
kabul ettiğimiz öğrencileri taşımazlar. Onların sıra dışı öğrencileri
de olur. Bu öğrenciler bazen kendi benzerleri ile ,bazen ise karışık
olarak seyahat ederler. Bu öğrencileri taşıyacak personel sıra dışı
öğrencileri taşırlarken ; sorumlulukları , sıra dışı öğrencilerin
yönetimi, sıra dışı öğrenci tipleri ( bunlar üstün zekalı, engelli,
başkaca farklılıkları olan ) , nakliyesi ,taşınmaları için araçlarda
yapılacak değişiklikler ve bulundurulacak alet-edevat hakkında da
bilgilendirilmelidirler.
Okul Servis Araçlarıyla yapılan taşımada en çok kazalar indirme –
bindirme sırasında olmakta felaketler genellikle bu sırada yaşanmaktadır.
Bu konuda da eğitim verilerek, konunun önemi ve yaşanan felaketler,
indirme / bindirme bölgeleri ,bindirme yapılırken dikkat edilecek
hususlar , indirme yapılırken dikkat edilecek hususlar , karayolları
trafik yönetmeliğinin ilgili hükümleri eğitimler sırasında işlenmelidir.
Gönüllerin aksini istemesine rağmen , taşıma hizmeti sırasında istenilmeyen
durumlarla karşılaşılabilinir. Bu tip acil durumlar için ; acil durumlarda
sürüş teknikleri ,araç sürerken deprem olması halinde yapılacaklar,
raporlama uygulamaları , mekanik aksaklık veya bozukluk halinde yapılacaklar
,aracın tahliyesi, acil durum donanımları ,öğrenci acil durum uygulamaları
,ilk yardım uygulamaları ,acil durumların raporlanması ,ilk yardım
ekipmanları ,acil durum sonrası yapılacaklarda eğitimlerin bir parçası
olmalıdır.
Okul servis sürücülerinin araçları onların ayrılmaz parçasıdır. okul
servis sürücüsü “güvenlik takımı”nın bir üyesi olarak, gözetmesi gereken
en önemli unsur “araçlarıdır. Araçların düzgün çalışıyor olması konusu
sürücünün önemli yükümlülüklerinden biridir. saatlerce trafikte yollarda
olan araçların bakımsız olmaları, kontrolleri yapılmadan trafiğe çıkmaları
düşünülemez. sürücü, her şart altında aracının düzgün çalışmasını
temin etmek zorundadır.
Sürücü bu görevini yerine getirmek için servise çıkmadan, serviste
ve servisten sonra bakım ve kontrollerini yapmalıdır. araçta sorun
olduğunda yapılacaklar, bağlı olduğu firma için düzenleyeceği raporlar
konusunda da bilgi sahibi olmalıdır.
Bütün bu bahsettiklerim, alelade yolcu taşıyan sürücülerin , rehber
personelin mesleki yeterlilik için alması bilmesi ve öğrenmesi gereken
hususlardır. Bunlar okumalı-anlatmalı ve tatbiki bir eğitim ve öğretim
programıyla Okul Servis Sürücülüğü veya Rehber Personel olarak görev
yapmak isteyenler Okul Servis Sürücüsü ve/veya Rehber Personel Mesleki
Yeterlilik Belgesi almalıdırlar.
Böylelikle yavrularımızı ( biraz da olsa ) gönül rahatlığı ile okul
servislerine emanet edebiliriz.
Sloganımızı tekrarlarsak :“Belgesiz meslek icrasına son.”
N. Sezgin ÖZAYTEKİN
MEMYED
MESLEK VE MESLEKİ YETERLİLİK EDİNME VE
EĞİTİMİNİ DESTEKLEME DERNEĞİ
YÖNETİM KURULU BAŞKANI
